Ông là vua khai quốc của nước Âu Lạc, nhà nước cổ đại của người Việt sau thời kỳ Văn Lang. Ông đã thống nhất hai bộ tộc Lạc Việt và Âu Việt, đóng đô ở Cổ Loa và lãnh đạo nhân dân Âu Lạc xây dựng đất nước, chống giặc ngoại xâm. Tuy nhiên, sau khi thất bại trước Triệu Đà đã đánh dấu sự sụp đổ của nhà nước Âu. -------------- 1. Sơ lược về An Dương Vương.
An Dương Vương là người đứng đầu một cộng đồng Âu Việt từ miền núi Việt Bắc theo lưu vực sông Hồng mà tiến xuống miền châu thổ Chạ Chủ (Cổ Loa), ông là một thủ lĩnh của người Tây Âu trên địa bàn phía Bắc nước Văn Lang.
Tâm thức dân gian vùng Cổ Loa ghi nhớ vua Thục là “người thượng du” hay rõ hơn là “người Cao Bằng”, “chỉ chuyên săn bắn”, “thạo nghề cung nỏ”.Không chỉ trong lễ tế An Dương Vương hàng năm mà trong tết nhất người Cổ Loa không thiếu được món bánh chưng Tày.
Khi nước Tần thành lập năm 221 TCN đã mở rộng những cuộc chiến tranh xâm lược đại quy mô ra cả hai phía bắc, nam thành lập một đế chế rộng lớn đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc. Về phía Nam tiếp tục kế thừa và phát triển chủ trương ” bình Bách Việt” của nước Sở trước đây, Tần Thủy Hoàng đã sai 50 vạn quân xâm lược đất đai của Bách Việt ở phía Nam Trường Giang. Hàng vạn quân Tần vượt biên giới tràn vào lãnh thổ phía Bắc và đông bắc nước ta lúc đó.
Lúc này hai tộc người Lạc Việt và Âu Việt (Tây Âu) vốn gần gũi về dòng máu, về địa vực cư trú, về kinh tế và văn hóa lại có điều kiện liên kết chặt chẽ lại với nhau hơn trong cuộc chiến đấu chống kẻ thù chung. Theo sách Hoài Nam Tử, “lúc đó người Việt đều vào núi ở với thú rừng, không ai chịu để quân Tần bắt”, và “họ cùng nhau đặt người kiệt tuấn lên làm tướng để ban đêm ra đánh quân Tần” .
Đó là hình thức sơ khai của lối đánh du kích và thông qua lối đánh này mà lực lượng kháng chiến của người Việt ngày càng lớn mạnh; còn quân Tần dần dần bị dồn vào thế nguy khốn và tuyệt vọng. Trên đà chiến thắng, người Việt tập hợp lực lượng tổ chức đánh lớn nhằm tiêu diệt sinh lực địch, đại phá quân Tần, giết chết chủ tướng Đồ Thư, buộc nhà Tần phải bãi binh. Đây là thắng lợi oanh liệt đầu tiên của cả dân tộc ta chống lại họa xâm lược của phong kiến phương Bắc.
Trong cuộc chiến đấu này, vai trò và uy tín của Thục Phán, người thủ lĩnh kiệt xuất của liên minh bộ lạc Tây Âu ngày càng được nâng cao, không chỉ ở trong bộ lạc Tây Âu mà còn có ảnh hưởng sâu rộng trong bộ lạc Lạc Việt. Sau khi cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi, trong điều kiện cộng đồng cư dân Lạc Việt – Tây Âu đã hình thành và uy tín ngày càng cao của Thục Phán, Hùng Vương thứ 18 đã nhường ngôi cho Thục Phán, xưng là An Dương Vương, lập ra nước Âu Lạc.
Sau chiến thắng trước quân Tần, An Dương Vương quyết định giao cho tướng Cao Lỗ xây thành Cổ Loa nhằm củng cố thêm khả năng phòng thủ quân sự. Tục truyền rằng thành xây nhiều lần nhưng đều đổ. Sau có thần Kim Quy hiện lên, bò quanh bò lại nhiều vòng dưới chân thành. Thục An Dương Vương bèn cho xây theo dấu chân Rùa vàng. Từ đó, thành xây không đổ nữa. An Dương Vương cũng phát triển thuỷ binh và cho chế tạo nhiều vũ khí lợi hại, tạo lợi thế quân sự vững chắc cho Cổ Loa.
Ít lâu sau, Triệu Đà từ Quận Nam Hải (Quảng Đông – Trung Quốc ngày nay) sang đánh Âu Lạc. Nhờ vào chuẩn bị quân sự tốt, An Dương Vương đã chống cự được hiệu quả. Triệu Đà buộc phải dùng kế nội gián bằng cuộc kết hôn giữa con trai mình là Trọng Thủy và con gái An Dương Vương là Mỵ Châu. Sau khi nắm được bí mật quân sự của An Dương Vương thông qua con trai, Triệu Đà đã thành công trong việc chinh phục Âu Lạc, buộc An Dương Vương bỏ chạy và kết thúc thời kỳ An Dương Vương.
Ngày nay, An Dương Vương được thờ cúng ở nhiều nơi, trong đó nổi tiếng nhất là Đền Cổ Loa (Hà Nội) và Đền Cuông (Nghệ An). Ngoài ra, còn có các đền thờ khác như Đền thờ An Dương Vương và công chúa Mỵ Châu ở Sầm Sơn (Thanh Hóa).
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
An Dương Vương — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; An Dương Vương_1761875115433.jpgAn Dương Vương — ảnh 2Ảnh: Kho ảnh legacy; hình nền_1761875118444.jpg
