Là vị vua thứ ba và cũng là cuối cùng của nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam. Ông lên ngôi năm 1792, khi mới 10 tuổi, sau khi vua cha Quang Trung (Nguyễn Huệ) qua đời. Triều đại của Cảnh Thịnh chứng kiến sự suy yếu của nhà Tây Sơn và sự trỗi dậy của chúa Nguyễn, đỉnh điểm là sự sụp đổ của triều đại này vào năm 1802. ----------------------- 1. Sơ lược về Cảnh Thịnh
Nguyễn Quang Toản là con trai thứ của vua Quang Trung, mẹ là Phạm Thị Liên. Bà có với Quang Trung 3 trai, 2 gái, trong đó Quang Toản là Hoàng đích trưởng tử. Trước ông có một người anh trai tên là Quang Thuỳ do vợ thứ sinh ra, vì thế Quang Toản là người đúng đầu danh sách kế vị dù còn nhỏ tuổi. Ông lên ngôi vào tháng 8 âm lịch năm Nhâm Tý (1792). Năm sau, ông đổi niên hiệu thành Cảnh Thịnh.
Cảnh Thịnh sau khi lên ngôi thì bị họ ngoại chuyên quyền, trong đó có cậu là Thái sư Bùi Đắc Tuyên. Do Quang Toản tuổi còn nhỏ, chỉ thích chơi đùa, nên Bùi Đắc Tuyên được thể tác oai tắc phúc, làm điều bừa bãi, khiến cho nhiều người căm ghét, các đại thần quay sang giết hại lẫn nhau dẫn đến nội bộ lục đục, triều chính suy yếu.
Bấy giờ nhân khi nội bộ Tây Sơn anh em bất hòa, Nguyễn Ánh từ Xiêm La về nước khôi phục cơ đồ, năm 1788 lấy lại Gia Định và bắt đầu cuộc chiến với nhà Tây Sơn, năm 1790 lấy Bình Thuận và Diên Khánh. Từ đó trở đi, quân của Nguyễn Ánh luôn luôn tiến đánh mặt bắc, thanh thế rất mạnh. Hai bên giằng co, giao tranh ở nhiều nơi, đặc biệt là ở miền Trung.
Năm 1793, chúa Nguyễn cất quân từ Gia Định tấn công Quy Nhơn, quân Nguyễn Nhạc tan vỡ. Nhạc khi đó đang bị bệnh, gửi thư đến Phú Xuân cầu cứu. Cảnh Thịnh sai Thái úy Phạm Công Hưng, Hộ giá Nguyễn Văn Huân, Tư lệ Lê Trung cùng Đại Tư mã Ngô Văn Sở đem 17.000 quân, 80 thớt voi, còn Đại thống lĩnh Đặng Văn Chân đem 30 chiếc thuyền, chia làm 5 đạo chi viện Quy Nhơn, quân Nguyễn bèn rút về. Các tướng Tây Sơn vào thành, thu lấy hết áo giáp, vũ khí và chiếm luôn thành. Nguyễn Nhạc giận, thổ huyết mà chết. Cảnh Thịnh phong cho con Nhạc là Nguyễn Bảo làm Hiếu công, cắt huyện Phù Ly để làm ấp ăn lộc, gọi là Tiểu triều.
Năm 1794, Cảnh Thịnh sai Hộ giá Nguyễn Văn Huấn và Kiểm điểm Trần Viết Kết đánh úp Diên Khánh, nhưng không được phải rút về.
Mùa hạ năm 1797, quân nhà Nguyễn tiến đánh Quy Nhơn, lại tiến sát đến Đà Nẵng, Câu Đê, Hải Vân ở Quảng Nam. Cảnh Thịnh sai Nguyễn Văn Huấn đem hết quân để chống cự. Cho Diệu được khôi phục binh quyền binh quyền đóng giữ cửa biển Noãn Hải, quân Nguyễn rút về.
Năm 1801, Nguyễn Ánh bất ngờ tấn công Phú Xuân (Huế), buộc vua Quang Toản của Tây Sơn phải bỏ thành chạy ra Bắc.
Năm 1802, Nguyễn Ánh chiếm Thăng Long, bắt sống vua Cảnh Thịnh đưa về Huế sau đó cho xử tử dập tắt hoàn toàn triều đại Tây Sơn, thọ 19 tuổi.
