Dương Tam Kha là vị vua họ Dương duy nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Ông trị vì đất nước trong khoảng 6 năm, sau đó đã bị Hậu Ngô Vương phế truất. ------------------ 1. Sơ lược về Dương Tam Kha.
Dương Tam Kha vốn là con của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ. Sau khi Dương Đình Nghệ bị giết, Tam Kha trở thành vị tướng quân có tài dưới trướng của Ngô Quyền.
Với thân phận là em vợ của Ngô Quyền và là con trai của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, ông đã tạo nên một thế lực đủ mạnh để cướp ngôi nhà Ngô, tự lập triều đại riêng của mình.
Năm 944, Ngô Quyền bị bệnh nặng, ủy thác Ngô Xương Ngập còn nhỏ lại cho Dương Tam Kha. Tuy nhiên, Dương Tam Kha đã phụ lời ủy thác của Ngô Quyền, cướp ngôi của cháu, tự lập mình làm vua, xưng là Dương Bình Vương. Tình hình đất nước lúc bấy giờ rồi loạn và đó chính là nguyên nhân cho các địa phương cát cứ và loạn 12 sứ quân sau này.
Ngô Xương Ngập sợ bị cậu sát hại liền chạy tiến vào Nam Sách (nay là Hải Dương) và ở ẩn ở nhà Phạm Lệnh Công. Dương Tam Kha sai quân đuổi bắt, chỉ bắt được người con thứ của Ngô Quyền là Ngô Xương Văn, Dương Tam Kha không giết mà còn đem về làm con nuôi.
Năm 950, nhân có loạn ở vùng Sơn Tây, Bình Vương Dương Tam Kha sai Ngô Xương Văn cùng các tướng là Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đem quân đi dẹp loạn.
Khi kéo quân đến Từ Liêm (Hà Nội ngày nay) Ngô Xương Văn mưu với các tướng, nói rằng: "Đức của tiên vương ta - chỉ Ngô Quyền, thấm khắp lòng dân, phàm những chính lệnh ban ra, không ai là không vui lòng và đều nghe theo, không may mất đi, Bình Vương (tức chỉ Dương Tam Kha) tự làm việc bất nghĩa, cướp ngôi của anh em ta, tội không gì bằng, nay sai bọn ta đem quân đi dẹp loạn, may mà đánh được thì hay nếu không đánh được thì thế nào?". Các tướng bèn đáp: "Xin tùy ý ông".
Ngô Xương Văn bèn cho quân quay trở về đánh úp kinh thành bắt sống Dương Tam Kha. Ngô Xương Văn tự xưng là Nam Tấn Vương. Nghĩ tình cậu cháu, Nam Tấn Vương không nỡ giết Dương Tam Kha, chỉ giáng xuống làm Chương Dương Công. Nam Tấn Vương còn cho Dương Tam Kha nhiều thực ấp, cai quản các vùng đất Chương Dương (Thường Tín, Hà Nội ngày nay).
Những năm cuối đời Dương Tam Kha cùng gia quyến và thuộc hạ tiếp tục đi xuống phía Nam để khai khẩn vùng đất mới Giao Thủy (Nam Định ngày nay). Tại đây Dương Tam Kha đổi tên là Dương Tùng Khuê, ông còn khuyến khích việc khai khẩn đất hoang vùng Cổ Lễ (huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định ngày nay).
Năm 980, ông trở về quê cũ làng Giàng (Dương Xá, Thiệu Hoá, Thanh Hoá) và mất tại đây. Sau khi ông mất, dân làng đã lập đền thờ tôn ông làm “Dương cảnh phúc thần”.
Ông chính là cha của hoàng hậu Dương Vân Nga và ông ngoại của Đinh Phế Đế, năm 966 ông đã gả con mình cho Đinh Bộ Lĩnh.
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
Dương Tam Kha — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; Dương Tam Kha_1761900746602.jpg
