Trên đường lên núi Trường Lệ thuộc thị xã Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, bạn sẽ bắt gặp hai hòn đá lớn, chồng lên trên một bệ đá lớn. Một hòn có đầu nhọn nằm chồng lên trên tảng đá lớn trông giống hình dáng con gà trống; hòn đối diện nhỏ hơn, có dáng giống như con gà mái. Các khối đá có hình dáng lạ này dường như chênh vênh nhưng lại rất chắc chắn đã trường tồn qua thời gian giữa trời xanh cùng gió biển. Nó được gắn với truyền thuyết về một mối tình chung thủy của cặp vợ chồng đã sống chết bên nhau trong một trân đại hồng thuỷ. Hình ảnh hòn Trống Mái ở Sầm Sơn chính là biểu trưng cho tình yêu son sắt, tình cảm đôi lứa chung thủy.
Năm 1962, hòn Trống Mái được Bộ Văn hóa công nhận là di tích, danh thắng cấp quốc gia cần được bảo vệ và giữ gìn. Theo người dân nơi đây, sở dĩ có cái tên Hòn Trống – Mái và được lưu truyền từ đời này qua đời khác vì chúng mang dáng như con gà trống và con gà mái, chồng lên nhau một cách rất chênh vệnh nhưng lại được gắn kết bằng một mối tình thuỷ chung - một thiên tình sử bi thương được truyền từ đời này qua đời khác.
Chuyện kể rằng ngày xưa có một anh chàng chăm chỉ sống cùng người vợ của mình ở vùng này, tình cảm của hai vợ chồng rất gắn bó. Cho đến một ngày nọ, cơn đại hồng thủy kéo theo nước biển dâng cao khiến ngôi làng chìm trong nước biển. Không còn gì để ăn, chàng trai quyết định dùng chút sức lực cuối cùng lên núi tìm đồ ăn mang về cho vợ nhưng anh đã không bao giờ trở lại. Người vợ sau đó cũng lên núi tìm chồng và phát hiện ra chồng mình đã không may chết ở đây và người vợ chũng chết theo. Sự chung thủy, sống chết bên nhau này đã làm động lòng các vị thần và họ được hóa thành đôi chim quấn quýt bên nhau. Đến khi về trời, các vị thần muốn đưa đôi chim về cùng nhưng vì tấm lòng yêu thương mảnh đất quê hương mà đôi chim muốn được ở lại. Sau đó họ được biến thành hai hòn đá bên nhau mãi mãi và gắn bó với quê hương, xóm làng. Câu chuyện đó được truyền từ đời này sang đời khác chính là hòn Trống Mái Sầm Sơn ngày nay!
