Theo Hiệp định Geneve 1954, Việt Nam tạm thời chia làm hai miền và lấy vĩ tuyến 17 với con sông Bến Hải làm ranh giới chia thành 2 miền Nam – Bắc. Cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải cũng bị chia thành 2 phần thuộc về 2 miền và được sơn 2 màu: nửa cầu thuộc miền Nam (ở bờ Nam) sơn màu vàng, nửa cầu thuộc miền Bắc (ở bờ Bắc) sơn màu xanh, ranh giới giữa 2 phần cầu là một vạch trắng kẻ ngang rộng 1cm. Cũng từ đây, cầu Hiền Lương trở thành chứng nhân lịch sử của 20 năm chia cắt đất nước.
Tại vĩ tuyến này từ khi được quy định là giới quân sự tạm thời chia cắt 2 miền Nam – Bắc thì chúng trở nên thu hút sự chú ý quân và dân cả nước. Bên cạnh đó, vĩ tuyến này cũng khiến cho cả thế giới phải biết đến. Để có thể xóa được đường ranh giới đó, người Việt đã phải chiến tranh gian khổ, anh dũng trong suốt 20 năm dài đằng đẵng. Những đau thương, mất mát là không thể kể hết. Người Việt đã trải qua cuộc chính chiến kéo dài gần 20 năm với bao tổn thương để chống lại đế quốc xâm lược. Một đất nước nhỏ bé nhưng với tinh thần thép đã làm nên được tất cả. Đó là đất nước Việt Nam được hoàn toàn giải phóng, thống nhất. Tại vĩ tuyến 17 này, đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải đã trở thành biểu tượng tự hào anh dũng, khát vọng thống nhất của người dân Việt Nam. Đến đây.
Cầu Hiền Lương đầu tiên được xây dựng năm 1928, do chính quyền phong kiến phủ Vĩnh Linh huy động nhân dân trong vùng đóng góp công sức. Năm 1952, thực dân Pháp đã xây dựng cầu Hiền Lương, chiều dài 198m với 7 nhịp. Sau Hiệp định Geneve năm 1954, cầu là nơi phân chia giới tuyến quân sự tạm thời giữa hai miền Nam-Bắc. Trong chiến tranh chống Mỹ, cầu là nơi bị đánh phá ác liệt và đến năm 1967 thì bị sập hoàn toàn. Năm 1999, cầu Hiền Lương bằng bê tông cốt thép đã được xây dựng nhằm phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển đất nước
Tháng 12/1986, khu di tích đôi bờ Hiền Lương được xếp hạng di tích cấp quốc gia, năm 2014 cầu được phục dựng lại với hai màu sơn xanh và vàng, nêu bật giá trị và ý nghĩa của sự thống nhất, toàn vẹn non sông. Đây là điểm sáng trong hành trình của du khách trong và ngoài nước tìm về nơi đây để hoài niệm một thời đất nước chịu cảnh chia cắt, hiểu được sức mạnh của một dân tộc tha thiết yêu hoà bình, một ý chí và khát vọng giành độc lập tự do, để có một Việt Nam tươi đẹp như hôm nay.
Vị trí : thôn Hiền Lương, xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.
