Ngôi chùa này đã trải qua biết bao nhiêu đổi thay, thăng trầm của lịch sử và trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của thành phố. Cùng với Đại Nội Huế, dòng sông Hương êm đềm vắt ngang, tiếng chuông ngân vang của chùa Thiên Mụ đã đi vào bao nhiêu bài thơ, điệu nhạc của người dân xứ Huế bao đời. Chùa Thiên Mụ là ngôi chùa cổ kính nằm cạnh dòng sông Hương ở phía Tây thành phố Huế. Ngôi chùa tọa lạc trên đồi Hà Khê, nằm ở phía tả ngạn của sông Hương. Chùa Thiên Mụ (hay còn gọi là chùa Linh Mụ) nằm ở làng An Ninh Thượng, phường Kim Long, Thành phố Huế. Đây là một điểm đến tâm linh nổi tiếng ở xứ cố đô cũng là điểm du lịch nức tiếng.
Được xây dựng vào năm 1601 dưới thời chúa Nguyễn, chùa Thiên Mụ là ngôi chùa cổ nhất xứ Huế hiện nay. Vẻ đẹp của ngôi chùa cổ kính này được tạo nên từ sự hòa quyện giữa những giá trị lịch sử, tâm linh và giá trị văn hóa nghệ thuật độc đáo.
Tương truyền ,trước thời điểm xây dựng chùa Thiên Mụ, trên đồi Hà Khê đã có một ngôi chùa mang tên Thiên Mỗ hoặc Thiên Mẫu. Đây là một ngôi chùa của người Chăm. Sau thời điểm đó, chúa Nguyễn Hoàng vào xứ Thuận Hóa làm Trấn thủ kiêm nhiệm cả vùng Quảng Nam, ông đã đích thân đi xem xét thế đất ở đây nhằm chuẩn bị cho mưu đồ mở mang cơ nghiệp về sau để xây dựng giang sơn cho dòng họ Nguyễn. Trong một lần rong ruổi vó ngựa dọc theo bờ sông Hương ngược lên phía đầu nguồn, ông bất ngờ nhìn thấy một ngọn đồi nhỏ nhô lên bên dòng Hương trong xanh uốn khúc. Nơi đây có thế đất như hình một con rồng đang quay đầu nhìn lại, ngọn đồi này chính là đồi Hà Khê bây giờ.
Người dân địa phương cho biết, nơi đây còn được gọi là Thiên Mụ Sơn vì ban đêm thường có một bà lão mặc áo đỏ quần lục xuất hiện trên ngọn đồi và từng nói với mọi người: "Rồi đây sẽ có một vị chân chúa đến lập chùa để tụ linh khí, làm bền long mạch, cho nước Nam hùng mạnh". Chúa Nguyễn Hoàng nghe xong rất đồng ý với lời kể của dân chúng và vô cùng vui mừng. Năm 1601, ông đã cho dựng một ngôi chùa trên đồi, phía trước nhìn ra sông Hương và đặt tên là "Thiên Mụ".
Vị trí : đồi Hạ Khuê, Hương Hòa, Thành phố Huế, Thừa Thiên Huế
