Hậu Lý Nam Đế

Lý Phật Tử là cháu họ của Lý Nam Đế, năm 571 Lý Phật Tử đã cướp ngôi của Triệu Việt Vương và tự xưng là Hậu Lý Nam Đế, đóng đô ở Phong Châu (Phú Thọ).

Tuy nhiên, đến năm 602, quân Tùy từ phương Bắc xâm lược. Lý Phật Tử đã thua trận và bị bắt về phương Bắc, đánh dấu sự kết thúc của vương triều Tiền Lý và sự tái thống trị của phương Bắc.

-------------------

1. Sơ lược về Lý Phật Tử.

Ban đầu, sau khi Lý Nam Đế (Lý Bí) giao quyền lại cho Triệu Quang Phục (sau này xưng là Triệu Việt Vương), Lý Thiên Bảo và Lý Phật Tử cùng cai quản các vùng đất khác nhau.

Năm 550, Triệu Việt Vương đã đánh bại quân nhà Lương xâm lược, làm vua ở thành Long Biên. Lý Thiên Bảo làm Đào Lang Vương ở nước Dã Năng.Năm 555, Thiên Bảo chết, không có con nối dõi, quân chúng suy tôn Lý Phật Tử lên nối ngôi.

Năm 557, Lý Phật Tử đem quân xuống đánh nhau với Triệu Việt Vương ở huyện Thái Bình. Hai bên năm lần giáp trận, chưa phân thắng bại, quân của Phật Tử có phần kém thế hơn. Phật Tử liệu không thắng được bèn xin giảng hòa xin ăn thề. Triệu Việt Vương nghĩ ông là người họ của Lý Nam Đế, không nỡ cự tuyệt, bèn chia địa giới ở bãi Quân Thần (nay là hai xã Thượng Cát, Hạ Cát ở huyện Từ Liêm) cho ở phía tây của nước, Lý Phật Tử dời đến thành Ô Diên.

Để củng cố quyền lực và tìm cách chiếm đoạt ngôi vua, Lý Phật Tử đã xin Triệu Việt Vương gả con gái mình là Cảo Nương cho con trai ông là Nhã Lang. Triệu Việt Vương vì thương con và nể tình họ hàng với Lý Nam Đế nên đã đồng ý. Nhã Lang, với thân phận là con rể, đã nắm được bí mật về quân sự của Triệu Việt Vương. Nhân cơ hội này, Lý Phật Tử đã bất ngờ tấn công Triệu Việt Vương.

Năm 571, Lý Phật Tử nhân lúc Triệu Việt Vương sơ hở mà tấn công, Triệu Việt Vương không chống cự nổi. Ông cùng con gái chạy về phía Nam nhưng bị quân Lý Phật Tử truy đuổi sát sao. Cuối cùng, khi đến cửa biển Đại Nha (nay thuộc tỉnh Nam Định), cùng đường, Triệu Việt Vương đã nhảy xuống biển tự vẫn để giữ khí tiết.

Sau chiến thắng này, Lý Phật Tử lên làm vua đóng đô ở Phong Châu. Vì ông cũng xưng là Lý Nam Đế, nên đời sau gọi là Hậu Lý Nam Đế để phân biệt với Lý Bí. Tuy nhiên, sự kiện này cũng đã gây ra sự chia rẽ và suy yếu nội bộ, tạo điều kiện cho nhà Tùy xâm lược sau này.Năm 602, Lý Phật Tử đã thua và đầu hàng nhà Tùy, dẫn đến sự đô hộ trở lại của phong kiến phương Bắc đối với đất nước. Sau thất bại này, ông bị giải về Trung Quốc và bị xử tử.