Lê Lai là một viên tướng nổi tiếng của khởi nghĩa Lam Sơn, có công lao giúp đỡ Lê Thái Tổ gây dựng sự nghiệp. Câu chuyện ông hy sinh thân mình cứu Lê Thái Tổ thoát khỏi vòng vây của quân Minh được đời sau truyền tụng, gọi là Lê Lai cứu chúa. Ông là một anh hùng, một tấm gương trung nghĩa trong lịch sử Việt Nam. ----------------------------- 1. Sơ lược về Lê Lai.
Lê Lai sinh ra ở thôn Dựng Tú, sách Đức Giang huyện Lương Giang (nay là Thôn Thành Sơn (Làng Tép), xã Kiên Thọ, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa), là con của Lê Kiều, nối đời làm chức phụ đạo trong vùng. Ông có người anh lớn tên là Lê Lạn. Lê Lai tính cương trực, dung mạo khác thường, chí khí cao cả lẫm liệt, lo việc hậu cần cho Lê Lợi.
Năm 1416, ông cùng Thái Tổ và các tướng lĩnh khác tham gia Hội thề Lũng Nhai, thề sống chết có nhau, nguyện chung sức đánh đuổi quân Minh đang cướp phá. Ông được ban tước Quan nội hầu, tổng quản của phủ Đô tổng quản.
Bấy giờ nghĩa quân Lam Sơn lực lượng còn yếu, thiếu lương, thường bị quân Minh đánh bại.
Theo sách Lam Sơn thực lục viết: Khi ấy quân ta chỉ mới được nhỏ, mà thế giặc đương mạnh, nhà vua bèn vời các tướng mà bảo rằng: - Ai có thể thay mặc áo vàng của Trẫm, lĩnh năm trăm quân, hai thớt voi, đánh vào thành Tây đô. Thấy giặc ra đối địch, thì tự xưng tên: "Ta là chúa Lam sơn đây!". Để cho giặc bắt? Cho ta được náu mình, nghỉ binh, thu họp cả quân sĩ, để mưu tính việc về sau!
Các tướng đều không dám nhận lời. Chỉ có Lê Lai thưa rằng: - Tôi bằng lòng xin thay mặc áo nhà vua. Ngày sau bệ hạ gây nên đế nghiệp, có được thiên hạ, thương đến công tôi, cho con cháu muôn đời được chịu ơn nước. Đó là điều tôi mong mỏi!
Nhà vua lạy Trời mà khấn rằng: - Lê Lai đem thân thay chúa, nếu sau này không nhớ đến công, nguyện cung điện hóa thành rừng núi, bảo ấn hóa thành đồng, thần kiếm hóa thành dao cùn. Nhà vua khấn xong, Lê Lai liền đem quân đến cửa trại giặc khiêu chiến. Giặc cậy quân mạnh xông đánh. Lê Lai cưỡi ngựa, phi vào giữa trận giặc, nói rằng: - Ta đây là chúa Lam sơn! Giặc bèn xúm lại vây, bắt lấy đem về trong thành, xử bằng hình phạt cực ác.
Lê Lai chết rồi, Lê Lợi ngầm sai người tìm di hài đem về Lam Sơn mai táng. Sự hy sinh cao cả của Lê Lai cùng đội quân cảm tử đã cứu được cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thoát hiểm, bảo vệ chủ tướng, bộ chỉ huy và lực lượng chủ lực. Gia đình Lê Lai có 5 người tham gia khởi nghĩa thì có đến 4 người hy sinh vì sự nghiệp cứu nước.
Năm 1428 sau khi khởi nghĩa toàn thắng, vua Lê Thái Tổ phong Lê Lai là Công thần hạng nhất, tặng là Suy trung Đồng đức Hiệp mưu Bảo chính Lũng Nhai công thần, hàm Thiếu úy, thụy là Toàn Nghĩa.
Năm 1484 truy tặng tước Thái úy Phúc Quốc Công, sau gia phong Trung Túc Vương.
Lê Thái Tổ mất ngày 22 tháng 8 âm lịch, năm 1433, trước khi mất có dặn lại đời sau phải làm giỗ Lê Lai trước một ngày, tức là ngày 21 tháng 8. Từ đó dân gian truyền lại câu: Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi.
Đền thờ Trung túc vương Lê Lai nằm ở quê nhà ông gọi là Đền Tép, thuộc xã Kiên Thọ, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa.
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
Lê Lai — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; Lê Lai_1762061174590.jpgLê Lai — ảnh 2Ảnh: Kho ảnh legacy; 475798043_995689602621824_1071502990552964055_n_1762061177450.jpgLê Lai — ảnh 3Ảnh: Kho ảnh legacy; 475654434_995689419288509_8208867646407338133_n_1762061179267.jpg
