Ông là một danh tướng nhà Trần, nổi bật trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên lần thứ nhất, đặc biệt là trong việc bảo vệ vua Trần Thái Tông và lui quân qua sông Lô.
Ông được vua Trần Thái Tông ban tên "Phụ Trần" (nghĩa là người giúp đỡ nhà Trần) và gả công chúa Chiêu Thánh (vợ cũ của vua) cho ông. Sau này, ông còn được phong làm Ngự sử đại phu, Thủy quân đại tướng quân, và Thiếu sư, kiêm việc dạy dỗ Thái tử. --------------------------------- 1. Sơ lược về Lê Tần.
Lê Tần là con Lê Khâm dòng dõi của hoàng đế Lê Đại Hành, ông người Ái Châu (nay thuộc Thanh Hóa). Tháng 2, năm 1250, hoàng đế Trần Thái Tông cho ông làm Ngự sử trung tướng.
Ngày 12 tháng 12, năm 1257, quân Mông Cổ dưới sự chỉ huy của Cốt Đãi Ngột Lang, hay được nhiều người bết đến với tên Ngột Lương Hợp Thai, từ Vân Nam xuôi theo sông Hồng tràn vào Đại Việt. Trần Thái Tông thân hành đốc chiến, xông pha tên đạn. Quan quân hơi núng, hoàng đế ngoảnh trông tả hữu, chỉ có Lê Phụ Trần một mình một ngựa, ra vào trận giặc, sắc mặt bình thản như không. Lúc ấy, có người khuyên đức hoàng dừng lại để chỉ huy chiến đấu. Phụ Trần cố sức can.
"Nay thì bệ hạ chỉ đánh một ván dốc túi thôi! Hãy nên tạm lánh chúng, sao lại có thể dễ dàng tin lời người ta thế!"
Bấy giờ, Thái Tông mới lui quân đóng ở sông Lô. Phụ Trần giữ phía sau. Quân giặc bắn loạn xạ, Phụ Trần lấy ván thuyền che cho Thái Tông khỏi trúng tên giặc. Thế giặc rất mạnh, Thái Tông lại phải lui giữ sông Thiên Mạc. Phụ Trần theo vua bàn những việc cơ mật, rất ít người biết được điều đó. Ngày 24 tháng 12 năm đó, sau thất bại tại Đông Bộ Đầu, quân Mông Cổ rút chạy.
Năm 1258, ông được phong làm Ngự Sử Đại Phu, được vua Trần Thái Tông đem bà Hoàng Hậu đã bị giáng là Lý Chiêu Thánh gả cho. (Lý Chiêu Thánh bị giáng ngôi Hoàng Hậu năm 1237).
Ngày 24 tháng 2 âm lịch năm 1258, Trần Thái Tông nhường ngôi cho con là Trần Hoảng để làm thái thượng hoàng. Trần Hoảng lên ngôi, tức vua Trần Thánh Tông. Tháng 6 năm 1259, Thánh Tông giao cho ông làm Thủy quân đại tướng quân.
Đến tháng 12 năm 1274, Thánh Tông phong ông làm Thiếu sư, kiêm Trừ cung giáo thụ, tức là thầy học của thái tử Trần Khâm.
Lê Phụ Trần có hai người con với công chúa Chiêu Thánh, một con trai tên là Thượng Vị Hầu Lê Tông (Trần Bình Trọng) và một con gái tên là Ứng Thụy công chúa Lê Ngọc Khuê.
Ngày nay, ông được thờ phụng tại Đền Vẽ (Đền Bắc Lãm), thuộc địa phận xã Bắc Lãm, tỉnh Lạng Sơn. Ông được thờ cùng với danh tướng Trần Quốc Tuấn. .
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
Lê Phụ Trần — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; Lê Tần_1762011396243.jpgLê Phụ Trần — ảnh 2Ảnh: Kho ảnh legacy; 1_1762011399206.jpg
