Ông là vị vua thứ chín triều Hậu Lê, cai trị từ năm 1509 đến 1516. Ban đầu, ông nổi dậy lật đổ vua Lê Uy Mục, có những cố gắng chỉnh đốn triều chính và xây dựng đất nước. Tuy nhiên, sau đó ông lại sa đọa, ăn chơi trụy lạc và bị triều thần Trịnh Duy Sản giết chết vào năm 1516, chấm dứt thời kỳ trị vì ngắn ngủi của mình. ----------------- 1. Sơ lược về Lê Tương Dực.
Lê Tương Dực sinh ngày 16 tháng 7 năm 1495, là cháu nội của Lê Thánh Tông, con trai thứ hai của Kiến vương Lê Tân và bà Trịnh Thị Tuyên.
Vua Lê Uy Mục từ khi lên ngôi chỉ ăn chơi sa đọa, lại có tính hung bạo nên các tông thất, thân vương họ Lê vô cùng bất bình. Do nghĩ rằng những người này đang mưu phản, vua thường cho người bắt giam, tra khảo, giết hại nhiều anh em chú bác bên họ nội của mình, lại dung túng cho ngoại thích chuyên quyền. Bản thân Lê Oanh khi đó là em họ của Uy Mục cũng bị tống vào ngục.
Ông trốn thoát một mình chạy trốn vào thành Tây Đô và cùng đại thần Nguyễn Văn Lang khởi nghĩa, đánh bại và giết chết Lê Uy Mục rồi tự lập làm vua. Ngày 23 tháng 1 năm 1510, Giản Tu công Lê Oanh tự lập làm Hoàng đế, tức Lê Tương Dực, lấy niên hiệu là Hồng Thuận. Ông lấy ngày sinh làm Thiên Bảo thánh tiết, tự xưng là Nhân Hải Động chủ.
Khi mới lên ngôi, Lê Tương Dực tỏ ra là vị vua siêng năng, hăng hái cải cách nền chính trị đang trên đà suy thoái với mong muốn chấn hưng lại vương triều sau 5 năm bị suy đồi dưới thời Uy Mục. Nhưng không lâu sau, ông lại buông lỏng chính sự, ăn chơi trụy lạc, để thỏa mãn sắc dục, Lê Tương Dực ngoài tuyển chọn mỹ nữ còn bắt cung nhân triều vua trước vào cung để thông dâm nên có biệt danh là “Trư vương” (vua Lợn).
Năm 1512, Nguyễn Nghiêm nổi loạn vùng Sơn Tây và Hưng Hóa nhưng nhanh chóng bị tướng Đỗ Nhạc đánh dẹp.
Tháng 10 năm 1515, Đặng Hân và Lê Hất làm loạn ở vùng huyện Ngọc Sơn, Thanh Hoa. Ngày 27 tháng đó, vua sai tướng thống lãnh binh sĩ, lấy Đỗ Nhạc làm Tán lý quân vụ đi đàn áp cuộc nổi loạn.
Năm 1516, hoàng đế cho đắp thành rộng cả ngàn trượng chắn ngang sông Tô Lịch. Để thể hiện uy quyền đế vương, ông sai một người thợ là Vũ Như Tô xây điện 100 nóc, rồi lại xây Cửu Trùng đài. Quân dân làm trong mấy năm trời không xong, hao tổn tiền của, sức lực, khiến nhiều người chết.
Từ khi bỏ bê việc nước, vua chỉ ngày ngày du ngoạn Hồ Tây, lại nghĩ ra nhiều trò tiêu khiển quái lạ. Thói trụy lạc của Tương Dực ngày càng lộ rõ khi ông từng ra lệnh làm thuyền chiến thật trang hoàng lộng lẫy để đi ngao du trên Hồ Tây, rồi còn bắt các cung nữ trần truồng, tay cầm cái chèo đánh nhịp làm đại nhạc để hoàng đế thưởng sắc.
Đêm ngày 8 tháng 5 năm 1516, các đại thần đứng đầu là Trịnh Duy Sản, Trình Chí Sâm, Lê Quảng Độ làm binh biến, đánh vào hoàng cung. Vua Lê Tương Dực bỏ chạy đến trước cửa nhà Thái Học (tức Quốc Tử Giám) thì bị quân nổi loạn đâm chết, đem xác thiêu ở trước quán Bắc Sứ. Khâm Đức hoàng hậu nghe tin dữ liền sai thị nữ trang điểm thật đẹp rồi tự nhảy vào lửa ở điện Mục Thanh mà chết.
Lăng mộ của Lê Tương Dực được đặt tại Nguyên Lăng ở làng Bùi Xá, xã Tân Lễ, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
Lê Tương Dực — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; Lê Tương Dực_1762060710047.jpg
