Ông là vị hoàng đế thứ tám của triều nhà Hậu Lê, nổi tiếng là một bạo chúa tàn ác, hoang dâm và bị gọi là "Quỷ vương". Ông lên ngôi năm 1505, không quan tâm chính sự, say sưa rượu chè và giết hại nhiều người. Sự tàn bạo của ông khiến triều chính hỗn loạn và nhiều người dân, quan thần, tông thất căm ghét, dẫn đến việc ông bị em họ là Lê Oanh (tức Lê Tương Dực) phế truất và giết hại vào năm 1509. --------------------- 1. Sơ lược về Lê Uy Mục.
Lê Uy Mục có tên là Lê Huyên hay Lê Nghị, là con trai thứ hai của Lê Hiến Tông, mẹ là Chiêu Nhân Duệ Hoàng hậu Nguyễn Thị Cận, người làng Phù Chẩn, huyện Đông Ngàn, Bắc Giang. Ông cũng là anh thứ của vua Lê Túc Tông.
Lúc lựa chọn người kế vị, Lê Hiến Tông từng nhận xét Lê Tuấn "không phải là người đức độ", nên không lập ông mà lập em thứ là Lê Thuần làm thái tử, tức vua Lê Túc Tông sau này. Tuy nhiên, Túc Tông bất ngờ mất sớm sau sáu tháng tại vị, lúc lâm chung để lại di chiếu truyền ngôi lại cho anh thứ Lê Tuấn.
Ngày 22 tháng 1 năm 1505, Lê Tuấn lên ngôi, tự xưng làm Quỳnh Đô động chủ, đặt niên hiệu là Đoan Khánh, đại xá thiên hạ.
Uy Mục từ lâu đã mang lòng oán hận Thái hoàng thái hậu, cho rằng bà đã thường xuyên xúc phạm, nhục mạ mẹ ruột của mình, nên khi vừa lên ngôi, đã ngầm sai bọn thân tín tìm cách hành thích Thái hoàng thái hậu. Ngày 22 tháng 3, năm Đoan Khánh thứ nhất (1505), Thái hoàng thái hậu bị đánh thuốc độc chết, hưởng thọ 65 tuổi. Để che giấu tội giết bà nội, Uy Mục vờ ban bố nghỉ chầu bảy ngày để chịu tang, dâng thụy hiệu cho bà để tỏ lòng kính trọng.
Ông từ khi lên ngôi không chăm lo chính sự, chỉ ham rượu chè, gái đẹp, thích giết người, đêm nào cũng cùng với cung nhân uống rượu vô độ rồi hành lạc, đến khi say thì giết đi. Tính vốn ưa vũ dũng, Uy Mục từng sai quản tượng và giám ngự mã đánh nhau làm trò mua vui ngay trong cung điện.
Để gia cố và duy trì quyền lực, Uy Mục xua đuổi người tông thất và công thần về xứ Thanh Hoa và giết các nữ sử nội thần người Chiêm. Các bá quan người nào ngày trước không lập Uy Mục, thì đều bị ông thanh trừng để trả thù. Uy Mục còn ngầm sai Nguyễn Đình Khoa dò xét cả 26 thân vương là các chú và anh em bên họ nội của ông. Trong đó, Kinh vương Lê Kiện là chú đã chạy trốn không biết đi đâu, chỉ có Giản Tu công Lê Oanh là con của Kiến vương Lê Tân, chú ruột của hoàng đế, thì bị bắt giam vào ngục nhưng sau đó trốn thoát được. Do vậy, mọi người đều cảm thấy nguy đến thân mình, càng nghĩ đến việc nổi loạn.
Năm 1509, em họ là Lê Oanh liên kết với đại thần Nguyễn Văn Lang khởi nghĩa và lật đổ, Lê Uy Mục bị giam cầm và buộc phải uống thuốc độc tự sát vào ngày 20 tháng 1 năm 1510.
Giản Tu công Lê Oanh căm hận Uy Mục giết hại tàn nhẫn gia đình mình, nên dù Uy Mục chết rồi vẫn chưa nguôi giận. Ông sai người dùng súng lớn, để xác Uy Mục vào miệng súng, rồi bắn cho nổ tan hết hài cốt, chỉ lấy ít tro tàn về chôn tại An Lăng ở quê mẹ ruột ông tại làng Phù Chẩn (nay là phường Phù Chẩn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Giản Tu công tự lập làm vua, tức Lê Tương Dực.
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
Lê Uy Mục — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; Lê Uy Mục_1762060605051.jpg
