Lê Văn Hưu là một nhà sử học đời Trần, được coi là người mở đầu cho nền sử học Việt Nam. Ông là tác giả bộ "Đại Việt sử ký", bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam, ghi lại lịch sử từ thời Triệu Vũ Đế đến cuối thời Lý. -------------------------- 1. Sơ lược về Lê Văn Hưu.
Lê Văn Hưu là người làng Phủ Lý (tên nôm là Kẻ Rị), huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa( nay thuộc xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa). khi còn nhỏ đã nổi tiếng thông minh và ham học. Một giai thoại về Lê Văn Hưu thuở bé:
Một hôm đi ngang qua lò rèn, thấy người ta đang làm những cái dùi sắt, Lê Văn Hưu muốn xin một cái để làm dùi đóng sách. Người thợ rèn thấy vậy, bèn ra một vế đối: “Than trong lò, sắt trong lò, lửa trong lò, thổi phì phò đúc nên dùi sắt”. Lê Văn Hưu liền đối: “Nghiên ở túi, bút ở túi, giấy ở túi, viết lúi húi giành lấy khôi nguyên”.
Năm 1247, Ông đỗ Bảng nhãn khi mới 17 tuổi. Đây là khoa thi đầu tiên ở Việt Nam có đặt danh hiệu Tam khôi.
Sau khi thi đỗ, ông được giữ chức Kiểm pháp quan, rồi Binh bộ Thượng thư, sau đó được phong chức Hàn lâm học sĩ kiêm Giám tu quốc sử. Ông cũng là thầy học của Thừa tướng Trần Quang Khải.
Trong thời gian làm việc ở Quốc sử viện, theo lệnh vua Trần Thái Tông, Hàn lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử viện giám tu Lê Văn Hưu đã hoàn thành việc biên soạn Đại Việt sử ký, ghi lại những sự việc quan trọng chủ yếu trong một thời gian lịch sử dài gần 15 thế kỷ, từ Triệu Vũ đế (tức Triệu Đà) cho tới Lý Chiêu Hoàng. Đại Việt sử ký, tất cả gồm 30 quyển, hoàn thành năm 1272 và được Trần Thánh Tông xuống chiếu ban khen.
Bộ Đại Việt sử hay Đại Việt sử ký là bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam. Sau khi xâm lược Đại Ngu, nhà Minh đã đưa sách của nước Nam về Trung Quốc, trong đó có 30 quyển Đại Việt sử ký, những sách ấy đã thất lạc.
Lê Văn Hưu mất ngày 23 tháng 3 (âm lịch) năm Nhâm Tuấ (tức 9 tháng 4 năm 1322), thọ 92 tuổi. Ông được an táng ở cánh đồng xứ Mả Giòm, thuộc địa phận xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Hiện nay ở đó vẫn còn phần mộ với tấm bia dựng năm Tự Đức thứ 20 - 1867, khắc ghi tiểu sử và một bài minh ca tụng tài đức, sự nghiệp của ông.
Ở xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa, có Đền thờ Lê Văn Hưu. Ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thành khác trên cả nước có đường và trường học đặt theo tên ông.
MỘT GÓC NHÌN KHÁC
Qua những khung hình
Lê Văn Hưu — ảnh 1Ảnh: Kho ảnh legacy; Lê Văn Hưu_1762011272163.jpgLê Văn Hưu — ảnh 2Ảnh: Kho ảnh legacy; 3_1762011275349.jpgLê Văn Hưu — ảnh 3Ảnh: Kho ảnh legacy; 2_1762011277160.jpgLê Văn Hưu — ảnh 4Ảnh: Kho ảnh legacy; 1_1762011279467.jpg
