Nguyễn Văn Thạc Sinh : 1952, Làng Bưởi (Hà Nội) Mất : 1972, Chiến trường (Quảng Trị)
Anh là tác giả của cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" một tài liệu quý giá, ghi lại những tâm tư, tình cảm, khát vọng và sự hy sinh cao cả của thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt,anh hy sinh tại chiến trường Quảng Trị năm 20 tuổi. ---------------- 1. Sơ lược về Nguyễn Văn Thạc.
Nguyễn Văn Thạc sinh ngày 14 tháng 10 năm 1952 tại làng Bưởi, Hà Nội, là con thứ 10 trong 14 anh em của một gia đình thợ thủ công. Cha mẹ có xưởng dệt nhỏ, thuê người dệt áo len và áo sợi. Khi Mỹ gây chiến tranh phá hoại miền Bắc, cha mẹ anh phải bán rẻ hết nhà cửa, xưởng máy, để sơ tán về quê tại xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm. Hợp tác xã không có việc làm, nhà lại đông con nên tài sản gia đình nhanh chóng khánh kiệt. Bà mẹ Thạc phải đi cắt cỏ bán lấy tiền ăn.
Nhà nghèo nên Thạc vừa đi học, vừa phải đi làm thêm giúp đỡ bố mẹ nuôi sống gia đình. Bù lại, Thạc học rất giỏi. Suốt 10 năm học phổ thông, anh đều đạt loại A1 (giỏi toàn diện). Năm lớp 7, Thạc đạt giải Nhì (không có giải Nhất) học sinh giỏi Văn thành phố Hà Nội.
Giữa năm 1971, Quân đội Nhân dân Việt Nam chuẩn bị lực lượng cho những cuộc tổng tấn công trong năm 1972 tại các chiến trường Quảng Trị, Bắc Tây Nguyên, và Đông Nam Bộ (Bình Long, Bình Phước), trong đó hướng chủ yếu là Quảng Trị. Ngày 6 tháng 9 năm 1971, cùng với 21 sinh viên của K15 Toán - Cơ (Đại học Tổng hợp) và nhiều sinh viên khác, anh gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Sau 6 tháng huấn luyện, tháng 4 năm 1972 anh bắt đầu hành quân vào chiến trường. Anh viết cuốn nhật ký "Chuyện đời" từ ngày 2 tháng 10 năm 1971 đến ngày 3 tháng 6 năm 1972, trước khi hành quân vào chiến trường Quảng Trị, anh đã gửi cuốn nhật ký cùng nhiều lá thư về cho anh trai từ ngã ba Đồng Lộc. Hai tháng sau, ngày 30 tháng 7 năm 1972 anh đã hy sinh tại chiến trường Quảng Trị.
2. Cuốn sách Mãi mãi tuổi hai mươi.
Năm 2005, cuốn nhật ký của Nguyễn Văn Thạc đã được Nhà Xuất bản Thanh niên in thành cuốn sách Mãi mãi tuổi hai mươi, cùng với nhiều lá thư, hình ảnh về anh. Cuốn nhật ký này đã gây được tiếng vang lớn trong toàn xã hội và trở thành một sự kiện văn học, phát hành kỷ lục bởi giá trị nhân văn, nghệ thuật từ một tâm hồn cao đẹp, thiết tha yêu quê hương, đất nước.
Một số trích đoạn trong cuốn nhật ký:
𝐆𝐮̛̉𝐢𝐜𝐡𝐨𝐏𝐡𝐚̣𝐦𝐓𝐡𝐢̣ 𝐍𝐡𝐮̛𝐀𝐧𝐡 18/9/1971 T (tức Thạc, Nguyễn Văn Thạc – ĐVH) đang ngồi thảo luận, viết tranh thủ một lát cho P (tức Phạm Thị Như Anh – ĐVH). Bây giờ thời gian viết không có nữa, bận không chịu được và không phải lúc nào cũng tiện giấy bút. Hãy thông cảm điều đó cho T.
P. ơi! Chúng ta đã xa nhau, xa nhau thật sự về không gian và cả thời gian nữa. Chỉ ba năm thôi cũng đã dài, nữa là cả khoảng thời gian dằng dặc mà ta đã trải qua. P. xem những dòng T viết rời rạc từ khi vào bộ đội, P. có buồn và chán không? Đừng buồn P. nhé, đừng buồn mà phải vui, vui như T. đang vui thế này.
T. nhớ, trong là thư sau 20/06, P. viết “Gió, gió ơi, đừng thổi nữa, đừng nhắc những kỷ niệm làm gì nữa. Người ta không nên sống bằng kỷ niệm…” P. có trách T. đã giở những ngày qua, giở những kỷ niệm của chúng ta không? Thực ra, không phải T. “hoài cổ”. T. rất muốn những ngày đẹp đó quay lại, nhưng những ngày như hôm nay lại đẹp hơn nhiều, đẹp lắm! P. nhỉ, P. có đồng ý thế không?
Khi tình cảm của con người thật sự chân thành và trong sáng, tình cảm đó hết sức sâu sắc và có sức rung động lòng người. Tình cảm của chúng ta là như thế đó. P. ơi! Ai cho P. những rung động đó mà trái tim P. kỳ lạ vậy, mà tâm hồn P kỳ diệu thế?
Những ngày qua sống mãi và vĩnh viễn tươi mới như buổi ban đầu ta gặp nhau, như buổi ban đầu ta rụt rè, e ngại… T. nhớ về dĩ vãng với tất cả lòng trân trọng tình cảm của P., trân trọng những gì trong sáng nhất, nên thơ nhất, nên nhạc nhất của tâm hồn T., của trái tim P." (Thạc của N.Anh) ................
